Geagte Speaker,
Daar kom ’n tyd wanneer ’n mens moet ophou vra of iemand gaan reageer en begin vra waarom niemand reageer nie.
Dit is die rede vir hierdie ope brief.
News62 het reeds by verskeie geleenthede kommer en klagtes rakende aangeleenthede van openbare belang onder u aandag gebring. In elke geval is ontvangs bevestig.
Wat egter tot dusver ontbreek, is wesenlike terugvoer.
Geen verduideliking oor wat ondersoek is nie. Geen aanduiding van watter proses gevolg is nie. Geen duidelike antwoord oor of die aangeleenthede na ’n toepaslike struktuur verwys is nie.
Nou is daar ’n nuwe aangeleentheid wat vrae oor die optrede van ’n sittende raadslid laat ontstaan.
Hierdie keer gaan dit oor die ANC-hoofsweep van Swellendam Munisipaliteit, raadslid Amanda Swart.
’n Dreigement teen ’n wetstoepassingsbeampte?
Volgens inligting wat deur talle Barrydalers aan News62 verskaf is, het raadslid Swart op 11 Augustus tydens ’n openbare vergadering na bewering gesê dat sy ’n bepaalde wetstoepassingsbeampte “twee keer in die gesig sal klap” indien die beampte haar sou aftrek.
Dit is ’n ernstige bewering.
Nie omdat raadslede nie toegelaat word om wetstoepassingsbeamptes te kritiseer nie. Hulle is.
Nie omdat ’n raadslid nie met ’n verkeersbeampte mag verskil nie. Sy mag.
Maar omdat daar ’n groot verskil is tussen kritiek en ’n dreigement van fisiese geweld.
Die vraag is eenvoudig:
As ’n gewone inwoner tydens ’n openbare vergadering gedreig het om ’n wetstoepassingsbeampte te slaan, sou die munisipaliteit dit bloot ignoreer?
En indien nie, waarom behoort die standaard anders te wees wanneer die persoon ’n verkose raadslid is?
Twee verkeershoofde was glo daar
Hier is waar die saak verder begin vertak.
Volgens die inligting tot News62 se beskikking was twee verkeershoofde, wat deur die Munisipale Bestuurder afgevaardig is, teenwoordig tydens die vergadering.
Dit beteken dat daar moontlik twee senior munisipale verkeersamptenare was wat eerstehands van die opmerkings bewus was.
Wat het daarna gebeur?
Het enige van hulle die beweerde dreigement aan die Munisipale Bestuurder gerapporteer?
Is die Speaker ingelig?
Is ’n interne verslag opgestel?
Is SAPS of enige ander toepaslike owerheid daarvan in kennis gestel?
News62 beweer nie dat hierdie amptenare niks gerapporteer het nie.
Ons vra eenvoudig of hulle dit gedoen het.
Indien nie, is daar ’n verdere vraag wat beantwoord moet word:
Wat is die verslagdoeningsproses wanneer ’n senior munisipale amptenaar eerstehands kennis dra van ’n beweerde dreigement teen ’n mede-wetstoepassingsbeampte?
Dan is daar die Valke
Volgens dieselfde inligting het die verkeershoof na bewering gesê dat die betrokke wetstoepassingsbeampte verantwoordelik is daarvoor dat die Valke, oftewel die Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoeke (DPCI), Swellendam Munisipaliteit ondersoek.
Dit is ’n belangrike bewering.
Indien die betrokke persoon ’n bron, fluitjieblaser, getuie of ander persoon is wat met die ondersoek verbind word, kan die openbare identifisering of uitwysing van daardie persoon ernstige gevolge hê.
Dit kan iemand blootstel aan intimidasie, vergelding of selfs dreigemente.
Dit is juis waarom News62 nie die betrokke amptenaar se naam in hierdie artikel herhaal nie.
Die feit dat ’n persoon moontlik reeds tydens ’n openbare vergadering geïdentifiseer is, beteken nie dat die media daardie blootstelling verder moet vergroot nie.
Die vraag aan die Speaker is daarom nie of raadslid Swart die reg het om die betrokke beampte te kritiseer nie.
Die vraag is:
Het ’n verkeershoof die reg om iemand wat moontlik met ’n lopende DPCI-ondersoek verbind word, in die openbaar uit te wys en daarvoor te blameer dat die ondersoek plaasvind?
En indien nie, wat gaan die munisipaliteit daaromtrent doen?
Die ras-kaart
Dan is daar nog ’n aspek van die beweerde gesprek wat nie geïgnoreer kan word nie.
Volgens die inligting wat aan News62 verskaf is, het raadslid Swart na die betrokke beampte verwys as iemand wat “dink hulle is wit”
Daar word verder beweer dat sy die persoon se ras gekoppel het aan die feit dat die persoon se kinders in ’n beter skool is.
Hierdie is nie bloot ’n politieke verskil nie.
Dit is ’n persoonlike aanval waarin ras, familie en kinders volgens die bewering deel van die gesprek gemaak is.
Indien die woorde wel so gebruik is, behoort dit nie net as nog ’n politieke argument afgemaak te word nie.
Dit behoort ondersoek te word.
Speaker, hierdie is nie die eerste keer nie
En dit bring ons terug by die Speaker se kantoor.
News62 het reeds voorheen klagtes en korrespondensie aan u gerig.
Die ontvangs daarvan is bevestig.
Maar inwoners kan nie met ’n ontvangsbevestiging alleen gelaat word nie.
Hulle moet weet wat daarna gebeur.
Word die klagte ondersoek?
Word dit na die Raad verwys?
Word dit na ’n komitee verwys?
Word dit aan ’n ander toepaslike owerheid oorhandig?
Of word dit eenvoudig geliasseer?
Swellendam se eie geskiedenis wys dat beweerde wangedrag deur raadslede nie ’n onbekende konsep is nie. Daar bestaan prosesse waardeur sulke sake ondersoek en hanteer kan word.
Daarom is die vraag nie of daar ’n proses bestaan nie.
Die vraag is of daardie proses konsekwent toegepas word.
Die twee verkeershoofde
En dit bring ons terug by die twee verkeershoofde wat na bewering deur die Munisipale Bestuurder afgevaardig is.
As hulle teenwoordig was, het hulle iets gehoor.
As hulle iets gehoor het, behoort daar ’n rekord van te wees.
En as daar geen rekord is nie, behoort die publiek te weet waarom nie.
Dit is nie ’n aanval op die twee amptenare nie.
Dit is ’n vraag oor institusionele verantwoordbaarheid, veral in die lig dat die Valke se ondersoek na bewering genoem is,
Wanneer senior amptenare teenwoordig is wanneer ’n verkose raadslid na bewering ’n wetstoepassingsbeampte dreig, behoort die publiek te kan vertrou dat daar ’n proses is om dit aan te meld en te hanteer.
Die vrae wat die Speaker moet beantwoord
Speaker, News62 vra daarom die volgende:
1. Was u kantoor bewus van die beweerde verklarings deur raadslid Swart?
2. Was die twee verkeershoofde wat na bewering deur die Munisipale Bestuurder afgevaardig is, inderdaad teenwoordig?
3. Het enige van hierdie amptenare die beweerde dreigement of ander opmerkings aan die Munisipale Bestuurder, Speaker, SAPS, DPCI of enige ander toepaslike owerheid gerapporteer?
4. Indien nie, waarom nie?
5. Sal die beweerde optrede van raadslid Swart en die verkeershoof formeel ondersoek word ingevolge die toepaslike Gedragskode?
6. Sal enige opname, notule of ander rekord van die vergadering beveilig en bewaar word?
7. Indien raadslid die verkeershoof wel ’n wetstoepassingsbeampte in verband met ’n lopende DPCI-ondersoek geïdentifiseer het, sal hierdie aspek na die DPCI verwys word?
8. Watter maatreëls bestaan om te verseker dat persone wat met ’n lopende ondersoek verbind word, nie as gevolg van openbare verklarings deur verkose amptenare aan intimidasie of vergelding blootgestel word nie?
9. En laastens: wat het geword van die vorige klagtes wat aan u kantoor voorgelê is?
Dit gaan nie oor Amanda Swart of die verkeershoof alleen nie
Dit sal maklik wees om hierdie brief as ’n aanval op een raadslid of wetstoepasser te probeer beskryf.
Dit is nie.
Dit gaan oor ’n groter vraag wat elke inwoner behoort te vra.
Geld die reëls vir almal?
Raadslede mag verskil. Hulle mag kritiek lewer. Hulle mag selfs baie sterk kritiek lewer.
Maar openbare amp kom met verantwoordelikheid.
Dieselfde geld vir munisipale amptenare.
Indien hierdie bewerings onwaar is, behoort dit ondersoek te word en behoort dit gesê te word.
Indien dit waar is, behoort die toepaslike proses gevolg te word.
Wat nie kan voortgaan nie, is ’n situasie waar klagtes ontvangsbevestig word en daarna in stilte verdwyn.
Swellendam se inwoners verdien beter.
Hulle verdien ’n munisipaliteit waar aanspreeklikheid nie afhanklik is van politieke kleur, persoonlike verhoudings of wie die persoon is wat die klagte indien nie.
En hulle verdien ’n Speaker wat nie net bevestig dat ’n klagte ontvang is nie, maar verduidelik wat daarna daarmee gebeur het.
Dit gaan nie oor politieke partye nie.
Dit gaan nie oor persoonlikhede nie.
Dit gaan oor aanspreeklikheid.
En hierdie keer vra News62 en dat die publiek ’n antwoord kry.
Mickey Mentz
Uitgewer / Redakteur
News62
